DuolingoDuolingo

De EU wil je streak uitzetten: zo blijf je een taal leren zonder de teller

Team van AiToolsForAppsGeschreven met AI-ondersteuning16 min. leestijd

Kort samengevat

  • De Europese Commissie heeft op 11 november 2026 haar voorstel voor de Digital Fairness Act (DFA) aangenomen, de grootste herziening van het digitale consumentenrecht van de EU in meer dan twintig jaar (Europese Commissie).
  • Tot de "verslavende ontwerppraktijken" die je als gebruiker zou moeten kunnen uitschakelen, horen autoplay, meldingen die los staan van je eigen activiteit en verslavende prikkels zoals de dagelijkse streak. Volgens het voorstel mag het uitschakelen je ook je opgebouwde voortgang niet kosten.
  • Het is geen verbod, maar een opt-out. De Groenen/EVA bekritiseren het voorstel precies daarom, en de tekst moet nog langs het Parlement en de Raad: verplichte toepassing komt er niet vóór 2029.
  • De streak werkt als hefboom voor retentie, niet als leermaatstaf: Duolingo meldt 64,9 miljoen dagelijkse gebruikers in het derde kwartaal van 2026 en streak-experimenten die de retentie na 7 dagen met tot +14% doen stijgen.
  • Wat een taal overeind houdt als de teller uitgaat, is gemeten: gespreide herhaling (middelgroot tot groot effect in een meta-analyse uit 2022), grammatica die je zelf nakijkt en gegradeerd lezen op het CEFR-niveau waarop je 98% van de woorden begrijpt.

Leer je een taal met je telefoon, dan is er deze week iets gebeurd dat je meer raakt dan je denkt: Brussel heeft zwart op wit gezet dat je dagelijkse streak een mechanisme is om je vast te houden en dat je die zou moeten kunnen uitzetten. Bij AiToolsForApps werken we al een tijdje aan aiDuolingo, een set tools die flashcards voor Anki, grammaticaoefeningen en leesteksten per niveau genereert voor wie eigen materiaal wil in plaats van een teller die over zijn schouder meekijkt. Dit artikel gaat dus niet over de app: het gaat over wat de DFA verandert, wat het bewijs zegt over waarom een streak verslavend werkt zonder iets te leren, en hoe je een taal blijft studeren als de dagelijkse druk wegvalt.

Wat heeft de EU precies voorgesteld op 11 november 2026?

De Europese Commissie heeft op 11 november 2026 het voorstel voor de Digital Fairness Act aangenomen, samen met een vereenvoudigingsrichtlijn en een herziening van de verordening over samenwerking op het gebied van consumentenbescherming. Het pakket verbiedt dark patterns (misleidende ontwerppatronen) zonder meer, voert een "fairness by design"-principe in dat verplicht om verslavende functies uit te laten zetten, eist dat je een abonnement even makkelijk kunt opzeggen als afsluiten en beperkt gepersonaliseerde reclame gericht op minderjarigen. De Commissie zelf presenteert het als de grootste update van de EU-consumentenregels in meer dan 20 jaar.

De officiële cijfers bij het voorstel:

GegevenWaardeBron
Datum van aanneming van het voorstel11 november 2026Europese Commissie
Geschatte jaarlijkse besparing voor consumenten (volledig pakket)tot 13.700 miljoen europersbericht van de Commissie
Consumenten die onder de interne markt vallen450 miljoenverklaring van uitvoerend vicevoorzitter Henna Virkkunen, 12-11-2026
Populaire websites en apps met minstens één dark pattern97% (gedragsonderzoek van de Commissie, 16-05-2022)EUobserver
Voorziene sancties bij zaken met Europese reikwijdtetot 6%analyse van de IAPP

Commissaris voor Justitie en Consumentenzaken Michael McGrath vatte de logica van het pakket samen in één zin: gemak mag nooit ten koste gaan van eerlijkheid.

Waarom beschouwt de Commissie de dagelijkse streak als een dark pattern?

Omdat een streak niet beloont wat je leert, maar dat je terugkomt. De voorbeelden van verslavend ontwerp in het voorstel omvatten automatisch afspelen, meldingen die niet op je eigen activiteit reageren, verslavende prikkels zoals beloningen voor streaks en systemen die een persoonlijke relatie simuleren. De Commissie wil dat de gebruiker de dagelijkse leer- of oefenstreak kan opgeven zonder de opgebouwde voortgang te verliezen, een detail dat de kern van de maatregel vormt.

Die laatste voorwaarde is de technische sleutel. In de meeste apps komt het uitzetten van de streak nu neer op het verliezen ervan: het ontwerp maakt van opgeven een straf. De DFA scheidt die twee: de geschiedenis van wat je hebt gestudeerd is van jou; de teller die druk op je legt is een functie die je kunt afsluiten. Volgens het overzicht van het voorstel op gHacks vallen ook "agressieve meldingen" en emotionele druk onder het pakket, zoals berichten waardoor je je schuldig voelt omdat je een les hebt overgeslagen.

Het voorstel kreeg kritiek van de kant waar je die misschien niet verwacht. Europarlementariër Kim van Sparrentak (Groenen/EVA), onderhandelaar voor het dossier, stelde op 11 november 2026 dat de Commissie tekortschoot door voor een opt-out te kiezen in plaats van voor een verbod: volgens haar zouden eerlijke en veilige diensten de norm moeten zijn, en niet de uitzondering die de gebruiker zelf in de instellingen moet gaan zoeken (Groenen/EVA).

Wanneer kun je je streak echt uitzetten?

Niet in 2026, en waarschijnlijk ook niet in 2027. Wat op 11 november is aangenomen, is een voorstel van de Commissie: het gaat nu de onderhandelingen in met het Europees Parlement en de Raad, en de tekst kan nog sterk veranderen voordat het wet wordt. Intussen kunnen apps hun huidige ontwerp zonder enige aanpassing behouden.

MijlpaalGeschatte timing
Voorafgaande openbare raadpleging17-07-2025 tot 24-10-2025
Voorstel aangenomen door de Commissie11-11-2026
Onderhandelingen Parlement-Raad2026-2027
Verwachte definitieve aannemingeind 2027 / begin 2028
Inwerkingtreding en gefaseerde toepassing2028-2030
Realistische verplichte toepassingniet vóór 2029

Schattingen op basis van de wetgevingskalender zelf en de juridische analyses die na het voorstel zijn verschenen; het ontwerp voorziet in inwerkingtreding 20 dagen na publicatie en toepassing 12 maanden na aanneming. Praktisch vertaald: als je wilt studeren zonder van een teller afhankelijk te zijn, heb je twee tot drie jaar waarin dat nog gewoon jouw keuze van methode is, en geen afdwingbaar recht.

Wat een streak echt meet (en wat niet)

De streak is een uitstekend retentie-instrument en een matige leermaatstaf. De cijfers die de apps zelf publiceren, zeggen het zonder omwegen: ze meten terugkeer, geen beheersing.

Vergelijking tussen een papieren kalender met dagelijkse streepjes en lege vakjes en een kaartenbak met tabbladen op steeds grotere intervallen
Vergelijking tussen een papieren kalender met dagelijkse streepjes en lege vakjes en een kaartenbak met tabbladen op steeds grotere intervallen

In zijn aandeelhoudersbrief over het derde kwartaal van 2026 (30-09-2026) meldde Duolingo 64,9 miljoen dagelijks actieve gebruikers (+29% op jaarbasis), 153,1 miljoen maandelijkse gebruikers (+13%), 13,1 miljoen betalende abonnees en 309,0 miljoen dollar omzet, en beschreef het "honderden experimenten" te hebben uitgevoerd in onderdelen van het product zoals meldingen en streaks, gericht op meer retentie en meer dagelijkse gebruikers.

En de resultaten van die experimenten, door het bedrijf zelf verteld in zijn blog over streaks, spreken boekdelen:

Streak-experimentGemeld effect
Streak Wager (streak-weddenschap)statistisch significante stijgingen in retentie op dag 1, 7 en 14; het grootste effect op dag 7, +14%
Weekend Amulet (weekendbescherming)+4% kans om een week later terug te komen; -5% kans om de streak te verliezen
Daling van dagelijkse gebruikers in het weekendtussen 5% en 10% ten opzichte van de piek midden in de week

Let op wat er geoptimaliseerd wordt: terugkomen, niet minder vergeten. Geen van die cijfers is een maat voor onthouden woordenschat, grammaticale nauwkeurigheid of leesbegrip. En de literatuur over gamification wijst erop dat het motiverende effect van externe elementen afneemt naarmate je er langer aan wordt blootgesteld, doordat de nieuwigheid slijt en de aandacht van de leerling verschuift van de waarde van het leren zelf naar de beloning die eraan gekoppeld is. Dat is het mechanisme dat de zelfdeterminatietheorie al tientallen jaren beschrijft.

Gespreide herhaling is het onderdeel met het meeste bewijs

Als je maar één ding aan je methode verandert, verander dan wanneer je herhaalt, niet hoeveel. De meta-analyse van Kim en Webb, in 2022 gepubliceerd in Language Learning, bundelde tientallen experimentele studies met duizenden leerders van tweede talen en vond dat gespreid oefenen een middelgroot tot groot effect op het leren heeft vergeleken met massaal oefenen, met één doorslaggevende bijzonderheid: korte intervallen presteren even goed als lange bij een directe toets, maar verliezen duidelijk bij uitgestelde toetsen (Kim en Webb, 2022).

Dat heeft een ongemakkelijk gevolg voor het model van de dagelijkse streak: als je doel is om iets over een maand nog te weten, is elke dag hetzelfde studeren slechter dan studeren op steeds langere intervallen. De streak duwt je naar het eerste. Een systeem voor gespreide herhaling, een stapel kaarten met intervallen die zich verruimen, duwt je naar het tweede.

De praktische uitvoering heeft geen specifieke app nodig: je hebt een stapel kaarten met twee zijden en een schema van intervallen nodig. Anki is de feitelijke standaard omdat het het algoritme implementeert en omdat het tekstbestanden met scheidingstekens importeert, zodat het materiaal van overal kan komen.

Grammatica op papier heeft een concreet voordeel: uitgestelde correctie

De waarde van een afgedrukt grammaticablad is niet nostalgisch maar methodologisch: het scheidt de poging van het antwoord. In een app is de feedback onmiddellijk en wordt de fout verbeterd voordat je haar goed en wel opmerkt; op een blad met de oplossingen op een aparte pagina maak je alle tien de oefeningen, controleer je daarna en haal je de informatie in de tussentijd uit je geheugen op. Juist die ophaalinspanning zorgt voor consolidatie.

Twee over elkaar liggende afgedrukte bladen: bovenaan oefeningen met lege invulplekken en eronder een apart blad met oplossingen, met potlood en gum
Twee over elkaar liggende afgedrukte bladen: bovenaan oefeningen met lege invulplekken en eronder een apart blad met oplossingen, met potlood en gum

De drie oefenvormen die per minuut het meeste opleveren bij een specifiek grammaticapunt, zijn ook de makkelijkste om op papier op te zetten:

Type oefeningWat het traintWaarom het zonder scherm werkt
Invuloefeningde juiste vorm produceren in contextdwingt tot ophalen, niet tot herkennen
Optie kiezenonderscheid maken tussen concurrerende vormentoont precies het contrast waar je de mist mee ingaat
De zin herschrijvengecontroleerde transformatie (tijd, vorm, persoon)dwingt je de regel toe te passen, niet de zin te onthouden

De operationele sleutel is het antwoordenblad buiten beeld te houden terwijl je oefent en hetzelfde punt met andere oefeningen te kunnen herhalen: een beheerst grammaticapunt is niet een punt dat je één keer goed had, maar een punt dat je drie keer goed had met materiaal dat je nog niet eerder had gezien.

Gegradeerd lezen werkt om een numerieke reden: 98% dekking

Gegradeerd lezen is geen "makkelijk lezen": het is lezen dat zo is afgestemd dat je ongeveer 98% van de woorden in de tekst kent. Onder die drempel breekt het begrip af en kun je de betekenis van het onbekende niet meer uit de context afleiden; precies op die drempel leid je de resterende 2% af en leer je ze zonder woordenboek. Die drempel, gedocumenteerd in het onderzoek naar extensief lezen van Paul Nation en opgenomen in het referentiemateriaal van de Extensive Reading Foundation, is de reden waarom graded readers worden uitgegeven in niveaus die op het CEFR zijn afgestemd.

Opengeslagen kort leesboek op licht linnen naast een schrift met twee lege kolommen als woordenlijst, een bladwijzer en kaartjes
Opengeslagen kort leesboek op licht linnen naast een schrift met twee lege kolommen als woordenlijst, een bladwijzer en kaartjes

Daaruit volgt het recept: een tekst op jouw CEFR-niveau, een korte woordenlijst met de woorden die je echt niet kende en een paar begripsvragen om te controleren dat je het hebt begrepen en niet alleen herkend. De sprong van de hoogste gegradeerde leesboeken naar de onbewerkte roman is overigens een bestudeerd probleem: de woordenschatkloof tussen beide is groter dan men denkt (Extensive Reading in a Foreign Language, 2016). Doorstromen naar een hoger leesniveau moet geleidelijk gebeuren, net als het herhalen.

Hoeveel uur heb je echt nodig om een CEFR-niveau omhoog te gaan

Tussen 150 en 200 uur begeleid werk per niveau, volgens de referentie van Cambridge English. Het is het gegeven dat de streak-angst het best wegneemt: vooruitgang in een taal meet je in honderden opgebouwde uren, niet in opeenvolgende dagen.

CEFR-niveauOpgebouwde uren begeleid werk (ca.)
A190-100
A2180-200
B1350-400
B2500-600
C1700-800

Bron: Cambridge English, guided learning hours. De cijfers zijn opgebouwd vanaf nul, niet van het ene niveau naar het volgende; Cambridge schat de sprong tussen opeenvolgende niveaus op ongeveer 200 uur.

Reken het zelf maar uit: 20 minuten per dag in een app is ongeveer 120 uur per jaar. Een heel jaar perfecte streak brengt je dus ongeveer een half niveau verder, als al die tijd effectief werk was, en een flink deel is dat niet, want het gaat op aan interface, animaties en herhaling van wat je al kent. De Europese context helpt om de inspanning te plaatsen: volgens Eurostat verklaarde in 2022 25,3% van de volwassenen van 25 tot 64 jaar in de EU geen enkele vreemde taal te kennen, en achtte slechts 27,6% van wie er minstens één kende zich bekwaam in zijn sterkste vreemde taal.

Een studieweek zonder teller: de verdeling die wel houdbaar is

De vervanger van de streak is niet meer wilskracht: het is een week met drie verschillende soorten sessies en één dag speling. De streak faalt omdat hij alle zeven dagen even zwaar eist; met een plan op eigen materiaal kun je ongelijke sessies doen zonder straf en, vooral, zonder iets te verliezen als je een dag overslaat.

DagSessieTijdResultaat
Maandaggespreide herhaling van de stapel15 minopenstaande kaarten bijgewerkt
Dinsdaggrammaticablad + oplossingen apart25 minéén grammaticapunt met 10 nagekeken oefeningen
Woensdaggespreide herhaling15 min-
Donderdaggegradeerde leestekst + woordenlijst30 min8-12 nieuwe woorden die naar de stapel gaan
Vrijdaggespreide herhaling15 min-
Zaterdagtweede grammaticapunt of herlezen25 minconsolidatie
Zondagbewuste speling0 minniets dat kan breken

In totaal ongeveer 2 uur en 5 minuten per week, bijna 100 uur per jaar, met bij elke sessie een fysiek of downloadbaar resultaat. Het verschil met de streak zit in waarvan de continuïteit afhangt: hier hangt ze af van het materiaal dat zich opstapelt, een stapel die groeit, een map met bladen, een schrift met woordenlijsten, en niet van een getal dat weer op nul springt.

Wat dit allemaal betekent voor de markt van taalapps

Dat de retentiemotor van de categorie een optionele functie wordt, en dat verschuift de waarde naar exporteerbaar materiaal. Als de streak kan worden uitgezet en de voortgang niet kan worden afgepakt, is wat een product onderscheidt niet meer hoeveel opeenvolgende dagen het je vasthoudt, maar wat je meeneemt: een stapel die je in Anki kunt importeren, een blad dat je kunt printen, een tekst op jouw niveau met woordenlijst.

Daar past aiDuolingo in, de tool van AiToolsForApps voor wie talen studeert met eigen materiaal. Hij genereert kaartenstapels die je kunt exporteren als CSV, PDF, TXT en ZIP (de CSV is al geformatteerd voor Anki, met tabscheidingsteken, basisnotitietype en twee kolommen: voor- en achterkant), grammaticabladen in PDF met het antwoordenblad op een aparte pagina, en gegradeerde leesteksten met een woordenlijst van 8 tot 12 items en 5 begripsvragen met oplossing. Hij werkt met vijf CEFR-niveaus (A1, A2, B1, B2 en C1), over tien thema's, met 24 grammaticapunten uit de catalogus (12 in het Engels en 12 in het Spaans) en 240 geselecteerde oefeningen van drie types: invullen, optie kiezen en herschrijven. Je kunt je eigen lijst van maximaal 40 woorden, je eigen thema of je eigen grammaticapunt invoeren, alle kaarten in de editor aanpassen voor je exporteert en audio van de woorden van de stapel aanvragen. En er is een verduidelijking die je best leest: de tool is niet verbonden aan Duolingo, Inc., heeft geen toegang tot je account en leest je voortgang niet.

Veelgestelde vragen

Heeft de EU de streaks van Duolingo verboden?

Nee. De Europese Commissie heeft op 11 november 2026 in het kader van de Digital Fairness Act voorgesteld dat gebruikers verslavende functies, waaronder streak-prikkels, kunnen uitschakelen zonder hun opgebouwde voortgang te verliezen. Het is een recht om ze uit te zetten, geen verbod, en het moet nog worden goedgekeurd.

Wanneer kan ik de streak uitzetten zonder mijn voortgang te verliezen?

Niet meteen. Het voorstel moet in 2026-2027 worden onderhandeld met het Europees Parlement en de Raad, met verwachte aanneming eind 2027 of begin 2028 en gefaseerde toepassing tussen 2028 en 2030. De juridische analyses die na het voorstel zijn gepubliceerd, plaatsen de realistische verplichte toepassing in 2029 of later.

Wat is een dark pattern en waarom valt de streak hieronder?

Een dark pattern is een interfaceontwerp dat de gebruiker stuurt, misleidt of onder druk zet richting beslissingen die hij niet vrijelijk zou nemen. De streak valt eronder omdat hij werkt via verliesaversie: de psychologische kosten van het verbreken ervan staan niet in verhouding tot de voldoening van het volhouden, en dat maakt van dagelijks terugkomen eerder een emotionele verplichting dan een studiebeslissing.

Leer je slechter met een streak?

De streak verbetert de retentie van gebruikers, niet per se het leren. De experimenten van Duolingo zelf meten de kans om terug te komen (+14% op dag 7 met de streak-weddenschap), niet onthouden woordenschat. En onderzoek naar gamification waarschuwt dat het effect van externe prikkels afneemt naarmate je er langer aan wordt blootgesteld en de aandacht kan afleiden van de waarde van het leren zelf.

Wat zet ik ervoor in de plaats om de taal niet op te geven?

Drie onderdelen met bewijs erachter en één dag speling per week: gespreide herhaling met een eigen stapel (groeiende intervallen, niet dagelijks), grammaticaoefeningen met de oplossingen op een apart blad om achteraf na te kijken, en gegradeerd lezen op je CEFR-niveau met woordenlijst. Het anker is niet langer een teller, maar het materiaal dat je opbouwt.

Waarom 98% dekking en niet 95% bij het lezen?

Omdat het begrip onder 98% bekende woorden afneemt en je het onbekende niet meer uit de context kunt afleiden. Dat is het mechanisme waarmee extensief lezen woordenschat leert. Gegradeerde leesboeken worden precies daarom op niveaus afgestemd, om die marge te bewaren.

Hoeveel tijd heb ik nodig om een CEFR-niveau omhoog te gaan?

Cambridge English schat ongeveer 200 uur begeleid werk tussen opeenvolgende niveaus, met zo'n 350-400 opgebouwde uren om B1 te bereiken en 500-600 voor B2. Het gaat om honderden uren, en daarom zijn opeenvolgende dagen een misleidende maatstaf voor vooruitgang.

Kan ik mijn materiaal in Anki gebruiken?

Ja, als de export in het formaat komt dat Anki importeert. Een CSV met tabscheidingsteken, twee kolommen (voor- en achterkant) en de richtlijnen voor notitietype en stapel laadt rechtstreeks, zonder dat je iets met de hand hoeft aan te passen.

Je taal zou niet van een getal mogen afhangen

De Digital Fairness Act, voorgesteld op 11 november 2026, zal je uiteindelijk een knop geven om de streak uit te zetten. Maar de methode krijg je van geen enkele wet: die beslis je nu, door materiaal te kiezen dat bij je blijft als je de app sluit. aiDuolingo, van AiToolsForApps, is precies voor dat deel bedoeld: je woordenlijst, je zwakke grammaticapunt en je CEFR-niveau omzetten in stapels voor Anki, grammaticabladen met oplossingen en gegradeerde leesteksten die je kunt downloaden, printen en herhalen op de dag die jou past, zonder teller, zonder schuldgevoel opwekkende meldingen en zonder iets dat je weer van nul moet beginnen.

Stel je materiaal samen voordat de teller uitgaat: kies je CEFR-niveau, je thema en je woorden, en download de stapel voor Anki, het grammaticablad met oplossingen en de gegradeerde leestekst met woordenlijst. Probeer het zonder te registreren.

Stel je materiaal samen voordat de teller uitgaat: kies je CEFR-niveau, je thema en je woorden, en download de stapel voor Anki, het grammaticablad met oplossingen en de gegradeerde leestekst met woordenlijst. Probeer het zonder te registreren.

↑ Terug naar boven